AYIN KONUSU  

  Sizin gardırobunuz kaç kişiyi giydirir?

  • Güven AKSU


  • SPOT: Türkiye'nin en geniş kostüm ve aksesuar gardırobunun TRT Sitesi'nde olduğunu biliyor musunuz? 77 bini aşkın kostüm ve 26 bini aşkın aksesuar, özel depolarda korunuyor.
    SPOT: Böylesine bir hazineye dalıp da bu kostümleri denememek mümkün mü? Haber için girdiğimiz bu depolardaki kostümlerin sadece birkaç tanesini sizin için denedik.
    SPOT: Depolarda bulunan malzemelerin büyük bir bölümü, istense de parayla satın alınamıyor. Çünkü bu ürünler günümüzde piyasada bulunmuyor. Hatta bazı dönemlerin kumaşları bile üretilmiyor ki satın alıp o dönemlerin giysilerini diktirebilesiniz.

    Bir gardırop düşününki içine binlerce elbise alabiliyor. Hem yazlıkları, hem kışlıkları, hem 10 yıl öncesini, hem 40 yıl öncesini, hem de yüzlerce yıl öncesini elinizin altına getiriyor. Bu gardırobun kapısını her açtığınızda renk renk, çeşit çeşit, desen desen pek çok giysi sizi selamlıyor.

    Türkiye'nin en geniş gardırobundan söz ediyoruz. Ankara Televizyonu Artistik Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren Kostüm-Aksesuar Servisi, TRT yapımlarında kullanılan kostüm ve aksesuarları saklayarak, bu alanda Türkiye'nin en büyük deposunu oluşturdu. Türkiye'de televizyonun yayın hayatına başladığı günden bu yana biriktirilen malzemeler, 77 bini aşkın kostüm ve 26 bini aşkın aksesuarla paha biçilmez bir koleksiyona dönüştü.


     
     
    Binlerce kalemlik bu hazinenin Türkiye'de eşi benzeri yok. Her ne kadar son yıllarda atağa geçen Türk sineması ve televizyon kanallarının yerli dizi savaşı, birkaç küçük kostüm-aksesuar dükkanının açılmasına neden olsa da bu dükkanlarda TRT depolarının sunduğu çeşidi bir arada görmek mümkün değil. Çünkü onların birikimi sadece birkaç binle sınırlı. Bu nedenle yapımcıların, yönetmenlerin, sanat yönetmenlerinin ve kostüm-aksesuar sorumlularının ilk aklına gelen yer, TRT'nin kostüm, aksesuar ve butafor depoları oluyor.

    Depolar yeniden düzenlendi
    Bu hazinede keseler dolusu altın, zümrüt taçlar, yakut gerdanlıklar, elmas yüzükler yer almıyor belki ama İncili Kaftan'dan Korkunç İvan kostümüne, padişah giysilerinden uzaylı kıyafetlerine kadar binlerce giysi arasında zaman tünelinde ilerliyorsunuz. Bazen masal dünyasında, bazen hayatın gerçeğinde gidip geliyorsunuz. Aksesuar deposunda ise ambalajlar içinde saklanan sandalyeler, koltuklar, masalar, çatallar, bıçaklar, kaşıklar, tabaklar, bardaklar arasında adeta koca bir züccaciye dükkanını ya da bit pazarını geziyorsunuz.
    Yılların birikimi bir çatı altında toplayan bu depolar son şeklini birkaç yıl önce almış. Daha önce sadece bir yığın halinde olan kostüm, aksesuar ve butafor depoları tek tek elden geçmiş. Aralık 2000'de başlayan ve bir yıl süren yoğun çalışmanın sonunda bu depolara adeta sihirli değnek dokunmuş. Şapkalar, kavuklar, gelin çiçekleri, çantalar, şallar, fularlar, şemsiyeler, bastonlar, ayakkabılar, botlar, çizmeler, terlikler, bluzlar, kazaklar, montlar, kabanlar, ceketler, pelerinler, elbiseler, içlikler, redingotlar, istanbulinler, smokinler… Aklınıza gelen her şey belirli bir düzen içinde standlara yerleştirilmiş.

    Değerli bir hazine
    Bu malzemelerin büyük bir bölümünü, isteseniz de parayla satın alamazsınız. Çünkü artık bu ürünler piyasada bulunmuyor. Hatta bazı dönemlerin kumaşları bile üretilmiyor. Ninelerinizin çeyizlerini yaptığı dikiş makineleri, yüzyıllar öncesini aydınlatan kandiller, artık hafızalardan bile silinmeye yüz tutmuş sofra takımları, kullanımdan kalkmış sehpalar, yerini bilgisayara terk etmiş daktilolar… İşte bu nedenle üstlendikleri sorumluluğun bilinciyle servis çalışanları, bu depolara büyük bir ihtimam gösteriyor. Özenle saklanan malzemeler, ancak form karşılığında deponun dışına çıkabiliyor.
    TRT programları için malzemeler ya yapımcılara ya da kostüm-aksesuar sorumlularına zimmet yapıldıktan sonra çıkışı yapılıyor. Ama elbette bu birikim sadece TRT için çekilen yapımlarda kullanılmıyor. TRT dışından kullanıcılar istedikleri malzemeyi, malzemenin piyasa değerini, hasar görmesi ihtimaline karşın teminat olarak TRT hesaplarına yatırdıktan sonra makbuz karşılığında kiralayabiliyorlar.
    Peki, bu hazinenin müşterileri kimler? 29 Ekim, 19 Mayıs gibi özel günler ve yılsonu etkinliklerinde kullanılmak üzere Türk Silahlı Kuvvetlerine ve okullara, festivaller için pek çok belediyeye, dönem filmlerinde kullanılmak üzere film şirketlerine kiraya veriliyor. Ayrıca bu kostümler yalnız yurtiçinde değil, yurtdışında da kullanılıyor. Örneğin Dışişleri Bakanlığı geçtiğimiz ay İsrail'de yapılacak bir gösteri ve sergi için TRT'den onlarca askeri kostüm kiraladı.

    Ekranı onlar süslüyor
    Kostüm-Aksesuar Servisi'nde sadece depodaki kostümlerin yıkanması, ütülenmesi, bakımı ile ilgilenilmiyor. Servis çalışanları dizi filmlerin ve dönem filmlerinin kostüm devamlılığı için bazen setlerde geceli gündüzlü çalışmanın içinde yer alıyorlar. Bazense müzik-eğlence programlarında orkestra üyelerinin tek tip giyinmesi için tüm malzemeleriyle hazır bulunuyorlar. Bu programlarda masaları, sandalyeleri ekranın gizli kahramanları olarak onlar giydiriyorlar ve süslüyorlar.
    Ama Türkiye'de bu alanda en geniş imkanları yayıncılara, askerlere, öğretmenlere, öğrencilere kısacası isteyen herkese sunan bu depoları, hiç kuşkusuz daha farklı bir yaklaşımla yeniden yapılandırmak mümkün. Örneğin bu birikim, dijital ortama fotoğrafla aktarılsa, hatta internet kullanıcılarına sunulsa hiç de fena olmaz değil mi?
    Çünkü Türkiye şartlarına göre her ne kadar çok iyi durumda olsa da çağdaş dünyanın bir o kadar gerisinde bu sistem. Neden mi? Amerika ve Avrupa'da, sinema filmlerindeki veya televizyon dizilerindeki karakterlerin kostüm ve aksesuarları yapım gösterime girmesiyle satışa sunuluyor ve bu satışlardan inanılmaz gelirler elde ediyorlar. Kullandıkları kostüm-aksesuarları sergilerle ülke ülke, kent kent dolaştırıyorlar ve bu malzemeleri sergileyen müzeleri binlerce kişi ziyaret ediyor.





     
      WEB Sitemizi Açarken...

    Sonunda çok uzun bir gecikme ile de olsa web sitemizi açtığımızı sizlere duyurmaktan mutluluk duyuyorum. Bu gecikmeye teknik sorunlardan başlayan bir dizi talihsizliğin yanı sıra organize olmaktaki bazı eksiklerimizin de payı oldu. Diğer yandan bu eksiklik iletişimimizi zorlaştırarak aynı zamanda örgütlenmemizin gelişmesinin önünde bir engel oldu. Umarız ki bugünden itibaren sitemizin açılması derneğimizin yoluna daha büyük bir kararlılıkla devam etmesi için yeni bir ivme sağlayacaktır.

    Bu siteyi tüm üyelerimizle birlikte oluşturacağımız canlı, interaktif ve yaşayan bir yapı olarak düşünüyoruz. Umuyoruz sitemiz sadece haberleşmemizi sağlamayacak, aynı zamanda tüm üyelerin bilgi, görüş ve düşüncelerini ortaya koymaları ve hem yönetimle, hem de birbirleriyle fikir alışverişinde bulunmalarına olanak sağlayarak örgütümüzün gideceği yola ışık tutacaktır. Bu amaçla sitemizin içinden girebileceğimiz bir yahoo grup oluşturduk. Başlığın sağ üst tarafındaki 'grup' linkinden yahoo-groups'un ana sayfasına girip 'sahne tasarımcıları' grubuna üye olabilirsiniz. Grubumuzu oluşturduğumuzda hem her üyenin yazdığı mesaj hepimize e-mail olarak gelecek, hem de grubun ana sayfasında belli konularda herkesin ne düşündüğünü toplu olarak görebileceğiz. Önemli konularda karar alınırken mümkün olduğu kadar çok üyenin katılımını sağlamak her demokratik örgütün vazgeçilmez önceliğidir.

    Gördüğünüz gibi bütün menüleri şu anda açamadık. Bunun nedeni sadece sitemizi bir an önce hayata geçirme arzusu değil aynı zamanda sizlerin katkısı olmadan bu siteyi gerçek anlamda ‘tamam’ bir hale getirmenin olanaksız olmasıdır. Özellikle Eğitim, Yayınlar ve Teknoloji bölümleri için herkesin katkısına ihtiyacımız var. Teknoloji sayfası için ışık ve ses tasarımcısı ve sahne teknisyeni arkadaşlarımız görüşlerini ve bilgilerini en kısa zamanda bizimle paylaşabilirlerse bu sayfaların en çabuk ve doğru şekilde biçimlenmesini sağlamış oluruz. Gene aynı şekilde 'Linkler' menüsünde bulunmasında yarar gördüğünüz adresleri bildirirseniz herkesin ihtiyaç duyduğu birçok adrese ulaşabileceği zengin bir kaynağımız olur. Elbette aynı şey 'yayınlar' sayfası için de geçerli. Biz şimdilik sadece küçük bir başlangıç yaptık.

    Sitemizi Derneğimizin bir mikro-kozmosu olarak düşünüyoruz. Dolayısı ile dernek için düşündüğümüz her şey sitemiz için de doğrudur. Bu site yalnız biz meslektaşlar arasında değil, mesleğimizle ilgili diğer kişi ve kuruluşlarla da iletişimimizi sağlayacak bir platform olmalıdır. Aynı zamanda sitemizin mesleğimizin ve tüm meslektaşlarımızın dünyaya açılan penceresi olmasını hedefliyoruz. OISTAT’ın sitesinden üyelerimizi ilgilendirebilecek haberleri (özellikle uluslar arası sergiler, fuarlar, mesleki toplantılar, öğrenci ve mesleki değişim programları gibi) ‘Uluslar arası etkinlikler’ menüsü altında mümkün olduğunca güncelliğini yitirmeden Türkçeye çevirerek sizlere iletmeye çalışacağız. İngilizce sayfamızda ise Derneğimizle ilgili bilgilerin yanısıra mesleğimizle ilgili önemli haberleri de kısaca da olsa İngilizceye çevirerek aynı zamanda ülkemizin tanıtımına da katkıda bulunmayı amaçlıyoruz. Ayrıca bir 'Üyelerimiz' menüsü açıp tüm üyelerimizin isimlerini ve iletişim bilgilerini yayınlamak ta diğer bir düşüncemiz. Ancak izninizi almadan girişimde bulunmak istemedik. Bu konuda ne istediğinizi bize bildirirseniz ona göre bir liste oluştururuz. (Örneğin 'yalnızca adımın yayınlanmasını istiyorum, adımın ve e-mail adresimin, ya da e-mail ve telefon numaralarımın da görünmesini istiyorum' gibi)

    Gelelim bu yazının içinde yer aldığı menüye ‘Ayın Konusu’ hepinizin mesleki konulardaki bir yazınızın yayınlanması için ayrılmış bir alandır. Bir çeşit gazete köşe yazısı gibi. Bu bilimsel bir yazı olabileceği gibi doğrudan düşüncelerinizi, deneyimlerinizi, mesleki sorunlarınızı paylaşabileceğiniz bir yazı olabilir. Resim ya da fotoğraflarla zenginleştirilmişse çok daha iyi olur. Bu köşedeki yazıların en az ayda bir kez değişmesini istiyoruz. Elbette 'Ayın Konusu' birden fazla yazı geldiği taktirde ‘Ayın Konuları’ da olabilir, yani aynı anda birden çok yazı yayınlanabilir. Eğitim menüsünün altında da 'Ayın Okulu' adlı bir sayfamız var. Burada da her ay yurtdışında isim yapmış farklı bir okulu kısaca da olsa tanıtmayı hedefliyoruz. Zaman içinde bu konuda da bir arşivimiz olacak.

    Öncelikle site ile ilgili eleştirilerinizi, görüşlerinizi ve katkılarınızı bekliyoruz. Yaşayan siteler de organik varlıklar gibi zamanla büyürler ve doğru bir biçimde gelişmeleri için hedef aldıkları grupla sağlıklı bir ilişki içinde olmaları gerekir. Benim aklımda şu anda gündeme alamadığım ama ilerde gerçekleşmesini istediğim bazı fikirler var; örneğin sanal galeri gibi, örneğin firmalar adres defteri gibi. Günümüzde gerek teknoloji, gerek artistik yaklaşımlar sürekli değişiyor. Hepimiz her gün yeni malzemelerle çalışmak, yeni teknik sorunlarla boğuşmak zorunda kalıyoruz. Bu derneğin -bana göre- en önemli tarafı değişik sektörlerde çalışan meslektaşları bir araya getirmesi. Hepimizin birbirimizden öğreneceği şeyler var. Benim mesleki deneyimimde karşılaştığım en önemli sorunlardan biri dar zamanda (mesleğimizde zaman her zaman dardır!) yeni bir malzeme ya da yeni bir teknolojiyi temin edecek doğru ve güvenilir firmaları bulmak oldu. Ama bunların hayata geçmesi için hepinizden gelecek bilgi ve materyalin birikmesi gerekiyor. Eğer böyle bir envanter sağlarsak orta vadede hem her an başvurabileceğimiz güvenilir bir kaynağımız olur hem de ilerde çeşitli etkinliklerimiz için başvurabileceğimiz olası destekçiler yaratmış oluruz. Elbette bunların dışında yepyeni fikirler de ortaya çıkacaktır. Lütfen bilgi ve deneyimlerinizi paylaşalım.

    Bir tasarım meslek kuruluşunun Web sitesini hazırlamak birçok açıdan cesaret istiyor. İyi bir web sitesi hazırlamak gerçekten belalı bir işmiş; özellikle de bütçeniz kısıtlıysa. Bu siteyi hem içerik, hem de biçim açısından sizlere layık bir hale getirememe korkusu benim aylarca uykularımı kaçırdı ve bu uzun gecikmenin de başlıca nedenlerinden biri oldu. Ve her şeye rağmen hala içime sinmeyen bir yığın detay var. Ama şu anda önemli olan biçimden çok işlev ve bundan sonra hepinizin katkılarıyla sitemizi her geçen gün daha mükemmel hale getireceğimize inanıyorum.

    Evcimen Perçin
    Başkan